CEFURDS

20 năm đô thị hoá Nam Bộ - Lý luận và thực tiễn

CEFURDS - Nam Bộ Việt Nam là nơi đô thị hóa đang diễn ra nhanh chóng. Không chỉ ở những trung tâm công nghiệp mà ngay cả ở những vùng biển đảo ở Nam Bộ, số lượng đô thị gia tăng đáng kể. Ở những khu vực kinh tế phát triển như Đông Nam Bộ, tỷ lệ đô thị hóa 50%, còn ở TP. Hồ Chí Minh, tỷ lệ ấy là 83% (cao nhất nước).


Nhằm trao đổi về các vấn đề đô thị hóa ở Nam Bộ trong 20 năm qua trên các bình diện kinh tế, sử dụng đất đai, hạ tầng kỹ thuật, tái định cư, lao động, việc làm phi chính thức... đồng thời soi rọi và kiểm định một số lý thuyết đô thị hóa. Sáng ngày 25/11/2014, Trung tâm Nghiên cứu Đô thị và Phát triển phối hợp với Trường đại học Thủ Dầu Một, Trường đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Dự báo và Nghiên cứu đô thị tổ chức hội thảo khoa học quốc gia “20 năm đô thị hóa Nam Bộ - Lý luận và thực tiễn” với sự tham gia của các nhà quản lý, các chuyên gia, nhà nghiên cứu liên quan đến lĩnh vực đô thị hóa và phát triển đô thị.

 IMG 5085

PGS.TS. Tôn Nữ Quỳnh Trân, trình bày tham luận

Hội thảo đã nhận được gần 50 tham luận của các nhà khoa học, tập trung vào 5 chủ đề chính: Các vấn đề lý luận và tổng quát, đô thị hóa Nam Bộ, đô thị hóa TP. Hồ Chí Minh, đô thị hóa tỉnh Bình Dương, đô thị hóa TP. Cần Thơ.

PGS.TS. Tôn Nữ Quỳnh Trân, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đô thị và Phát triển với tham luận “Lý luận về đô thị hóa và thực tiễn đô thị hóa tại TP. Hồ Chí Minh” cho rằng: có nhiều cách tiếp cận đến vấn đề đô thị hóa, trong đó cách tiếp cận đầu tiên phải kể đến là xem xét sự thay đổi của đô thị hóa qua yếu tố dân cư, vì đó là chỉ báo nổi bật nhất, dễ nhận thấy nhất của đô thị hóa. Bên cạnh đó là cách tiếp cận qua tính chất của đô thị hóa. Tác giả cũng nêu lên các mô hình đô thị hóa trên thế giới và mô hình đô thị hóa tại Việt Nam. Đó là xu hướng đô thị hóa trên cơ sở “vùng” với cấu trúc phức tạp, đan xen, khối lượng dân cư đồ sộ của nó đòi hỏi một chính sách quản lý thích hợp làm phát triển hài hòa giữa nông nghiệp và công nghiệp, hiệu quả trong bảo vệ môi trường, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao được khả năng cạnh tranh của toàn vùng.

TS. Võ Kim Cương, Nguyên Phó Giám đốc Sở Quy hoạch Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh nhận định: tình trạng đô thị hóa không theo ý đồ quy hoạch diễn ra khá phổ biến ở Nam Bộ, đặc biệt là ở TP. Hồ Chí Minh với những thách thức lớn đặt ra như tình trạng phát triển dàn trải; tình trạng da beo (phát triển không đồng đều); phát triển không gian theo cấu trúc hình “lát bánh tét”; tình trạng không ổn định về sử dụng đất; thiếu an toàn về địa chất, thủy văn; tình trạng chưa an toàn về môi trường và cảnh quan; tình trạng quá tải cục bộ của hệ thống hạ tầng kỹ thuật và xã hội; tình trạng thiếu đồng bộ và bền vững của thị trường bất động sản… Để giải quyết vấn đề nêu trên, ông cho rằng cần phải “phân vùng quản lý” để nâng cao được hiệu lực và hiệu quả quản lý.

IMG 5080

TS. Võ Kim Cương, trình bày tham luận

KTS. Nguyễn Hữu Thái với bài trình bày “Xu thế đại đô thị hóa của TP. Hồ Chí Minh” cho rằng việc chuyển nhanh sang xu hướng vùng đại đô thị đối với TP. Hồ Chí Minh với đặc tính đa cực, phi tập trung là một yêu cầu cấp bách để giải quyết được một cách căn bản những vấn nạn bên trong đô thị như tắc nghẽn giao thông, quá tải dân số, ô nhiễm môi trường và chủ động điều phối được những quan hệ giữa các đô thị trong toàn vùng về thị trường lao động, hàng hóa, vốn và các nguồn lực từ bên ngoài. Đồng thời, tác giả cũng nêu lên những cơ hội bị bỏ lỡ của Sài Gòn trong quá khứ sẽ là kinh nghiệm quý báu để phát triển đô thị bền vững.

IMG 5089

KTS. Nguyễn Hữu Thái, trình bày tham luận

Liên quan đến đô thị hóa và phát triển đô thị bền vững ở tỉnh Bình Dương, PGS.TS. Phước Minh Hiệp, Quyền Vụ trưởng, Quyền Trưởng cơ quan Thường trực miền Nam, Tạp chí Cộng sản đề xuất giải pháp nhằm đảm bảo quá trình đô thị hóa gắn với phát triển bền vững ở Bình Dương như phát triển đô thị bền vững cần dựa trên nền tảng phát triển kinh tế, đặc biệt là chú trọng đầu tư vào công nghiệp; củng cố hệ thống giáo dục và dạy nghề, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, thu hút nguồn lao động có chất lượng cao; coi trọng và tuân thủ cả ba loại quy hoạch: quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch phát triển các khu đô thị, khu công nghiệp; phát triển đô thị cần phải đi kèm với việc đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật; phân bố lại dân cư cho hợp lí; gắn quy hoạch đô thị hóa với phát triển các ngành nghề, đặc biệt là phát triển các ngành nghề truyền thống của tỉnh…

IMG 5130

PGS.TS. Phước Minh Hiệp, trình bày tham luận

Về Đô thị hóa TP. Cần Thơ, NCS. Phạm Đỗ Văn Trung đến từ khoa Địa Lý, trường Đại học Sư Phạm TP. Hồ Chí Minh có bài nghiên cứu “Nhận diện 2 thập niên đô thị hóa thành phố Cần Thơ 1990 - 2012” nhận xét: quá trình đô thị hóa TP. Cần Thơ gây ấn tượng mạnh bởi những khía cạnh mang tính “bề nổi” như quy mô dân số, quy mô diện tích, mạng lưới đô thị, mức tăng trưởng kinh tế… nhưng có phần mờ nhạt ở những khía cạnh phản ánh chất lượng đô thị hóa. Quá trình đô thị hóa TP. Cần Thơ còn phản ánh xu hướng đô thị hóa ở nhiều địa phương nước ta hiện nay, khi ý chí chính trị quá lớn có thể dẫn dắt quá trình đô thị hóa theo những hướng phát triển thiếu bền vững.

Hiện tượng đô thị hoá ở từng địa phương: Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Cần Thơ đã  được nêu ra và phân tích một cách cặn kẽ như vấn đề người nhập cư, nhà ở đô thị, môi trường đô thị, việc làm của cư dân đô thị trong quá trình đô thị hoá… Tựu chung, những vấn đề được nêu lên nhằm giải đáp cho câu hỏi lớn là chúng ta làm thế nào để những đô thị này phát triển bền vững? Các nhà khoa học đã bàn bạc và giải quyết các vấn đề trên một cách hài hoà với mối quan hệ trung tâm là con người, phát triển đô thị bền vững nhằm đáp ứng cho nhu cầu tất yếu của con người.

IMG 5121

Hội thảo khoa học "20 năm đô thị hóa Nam Bộ - Lý luận và thực tiễn" đã góp phần gợi mở những hướng nghiên cứu về đô thị hóa ở Nam Bộ trên các bình diện kinh tế, sử dụng đất đai, hạ tầng kỹ thuật, tái định cư, lao động, việc làm phi chính thức... đồng thời soi rọi và kiểm định một số lý thuyết về hiện tượng đô thị hóa trên thế giới.

CEFURDS


 

Hình ảnh đô thị


Xem hình ảnh về đô thị Sài Gòn tại đây.